Kalifornia przegłosowała ulgę podatkową za każdego zatrudnionego dziennikarza

Parlament stanu Kalifornia przyjął ustawę o nazwie Community Newsroom Employment and Workforce Sustainability Act. Mówi się o niej krótko AB 2222. Senat zagłosował za nią wieczorem 30 sierpnia. Dzień później izba niższa przyjęła senackie poprawki. Poparło je co najmniej 54 posłów. Dokument trafił do gubernatora Gavina Newsoma. Ma on według kalifornijskich zasad około miesiąca na podpis albo na sprzeciw.

Zasada jest prosta. Redakcja dostaje zwrot podatku za każdego dziennikarza na etacie. Za pierwszych pięć pełnych etatów należy się po 20 tys. dol. rocznie. Za każdy kolejny etat jest to 15 tys. dol. Za osobę na część etatu, czyli co najmniej 30 godzin tygodniowo, przysługuje 7,5 tys. dol. Wydawca dostaje też dodatkowe 15 tys. dol. za każde nowo utworzone stanowisko. Serwis Nieman Lab szacuje, że program może kosztować do 40 mln dol. rocznie. Ma obowiązywać w latach podatkowych 2027-2032.

Projekt napisał deputowany Christopher Ward z San Diego. Wspiera go organizacja Rebuild Local News. Pieniądze mają pochodzić ze zmiany stanowych przepisów podatkowych. Kalifornia dostosuje się do zasady federalnej, która ogranicza odpisy od pensji kadry kierowniczej powyżej 1 mln dol. Matt Pearce, dyrektor do spraw polityki w Rebuild Local News, streścił to prosto. Kto zatrudnia więcej, dostaje więcej. Kto zwalnia, dostaje mniej.

Dlaczego to ważne?

W 2024 r. Kalifornia zawarła porozumienie z Google. Wsparcie dla mediów opierało się wtedy na pieniądzach jednej firmy. Nowa ulga działa inaczej, bo nie zależy od dobrej woli koncernu technologicznego. Należy się tak samo firmom nastawionym na zysk, organizacjom bez zysku i jednoosobowym działalnościom. Jest zwrotna, więc mała redakcja bez podatku do zapłaty i tak dostanie przelew. Według wyliczeń Rebuild Local News trzyosobowa redakcja bez zysku dostałaby 60 tys. dol. rocznie. Po zatrudnieniu czwartego reportera byłoby to 95 tys. dol.

W ustawie są zabezpieczenia przed nadużyciami. Wydawca powinien działać w Kalifornii od co najmniej roku. Powinien też podać właścicieli albo zarząd, mieć ubezpieczenie od odpowiedzialności za publikacje, ogłaszać zasady prostowania błędów i płacić dziennikarzowi na pełnym etacie co najmniej 35 tys. dol. rocznie. Pieniędzy nie dostaną podmioty kontrolowane przez komitety wyborcze ani organizacje typu 501(c)(4). Podobne przepisy działają już w stanach Illinois i Nowy Jork. Kalifornia byłaby jednak największym stanem, który je wprowadza.

Co z tego wynika dla Polski?

W polskiej dyskusji o wsparciu mediów lokalnych wracają dwa pomysły. Pierwszy to dotacje przyznawane uznaniowo. Drugi to próby wymuszenia opłat na platformach internetowych. Rozwiązanie z Kalifornii pokazuje trzecią drogę. To ulga liczona od liczby etatów, przyznawana automatycznie i niezależna od tego, o czym redakcja pisze. Dlatego warto się jej przyjrzeć przy pracach nad krajowymi przepisami o prasie lokalnej.